صفحه اصلی - فروم پرشین سون

بازگشت   PersianSeven Forums > اخبار و مطالب عمومی و تخصصی | Public Discussions & News > دين و انديشه > توحید و خدا شناسی
پورتال پرشين راهنمایی جــوایز IShop وبلاگ پرشین تماس با ما

تبلیغات برای اعضاء سایت نمایش داده نمی شود (برای عضویت کلیک کنید)








irantrack irantrack

irantrack persianseven

ارسال مبحث جدید  پاسخ
 
LinkBack ابزارهای موضوع جستجو این تاپیک حالت نمایش
قدیمی 11-03-2017   #1 (لينک اين پست)
مدير انجمن شعر و ادبيات
 
آواتار taha
 
تاريخ عضويت: Oct 2013
محل سكونت: تبریز
سن: 70
اسم واقعی: تیمور
پست ها: 45,235
تشكرها (از ديگران): 21,015
تشكر شده 35,121 بار در 22,182 پست
چوق (ثروتمند شماره 1): 76,435,812
پاداش داده شده 979 مرتبه
تاکنون 1,080 مرتبه با چوق تشکر کرده
تشکر شده با چوق 1,595 مرتبه
فعاليت Longevity
20/20 9/20
Today پست ها
ssss45235

ويترين جوايز


عکسهای خریداری شده
تراکتور سازی هفت میوه گیلاس پرویز پرستویی
نوشیدنی انگور گیلاس انگور
انگور ریال مادرید توپ فوتبال
پيش فرض وجود متعالی انسانی و امکان علوم انسانی اسلامی بخش اول

مکتوب زیر مقاله ای است از دکتر سیدموسی دیباج در باب وجود متعالی انسانی و امکان علوم انسانی اسلامی در ادامه بخوانید
درآمد
ارسطو پیش از هر فیلسوف دیگری به اهمیت تقسیم‎بندی علوم در تعریف علوم آگاه بود و هیچ‎کس را نمی‎توان همشأن ارسطو در کشف بستگی تعریف علوم به تمایز آنها از یکدیگر دانست. علم در پیدایش خود در شعبه‎های گوناگون مدیون تمایز علوم از یکدیگر است و این حقیقت برای همه ما به ‎سان حکم بدیهی می‎نماید. ارسطو بود که از این بداهت پرده برداشت؛ بنابراین امکان احکام علمی علوم گوناگون منوط به تمایز این احکام از یکدیگر است که بدیهی است. علاوه بر این یکایک شاخه‎های علوم انسانی با فصلهای علیحده از جنس عام علوم انسانی متمایز می‎گردد. جنس عام علوم انسانی «موجود انسانی و ماهی منسوب‎الیه» است و با افزودن فصول گوناگون بر این جنس، بخش خاص از علوم انسانی متمایز می‎شود. علوم انسانی را نمی‎توان بر پایه‎ مقایسه موضوع این علم از علوم انسانی یا آن علم دیگر تعریف نمود. علوم انسانی موضوع واحده‎ای ندارد و تنها به هنگامی تعریف از علوم انسانی دقیق و جدی خواهد بود که همه‎ علومی که ذیل عنوان کلی علوم انسانی جای می‎گیرد، مدّنظر باشد.
با این علوم انسانی، انسان چون یک امر یگانه‎ای ملاحظه می‎شود که شناخت آن ممکن است. هر شناختی که به ‎هر ‎نحو به انسان بازگردد، می‎تواند در زمره معرفت‎های انسانی قرار گیرد بی‎آنکه مشروط به آن باشد که در زمره احکام علوم ریاضی باشد یا علوم طبیعی یا علوم هستی‎شناختی. تعریف و توصیف انسان کلی شرط برای کلیت علوم انسانی است. معمای مهم در این است که انسان به‎رغم آنکه در علوم انسانی مرسوم به تفصیل شناخته می‎شود، ضرورتا بسط و تفصیل تعریف پذیرفته شدهٔ پیشینی از انسان در این معرفت علوم انسانی مرسوم حاصل و متحقق نشده است و همین اختلاف فضای احتمال انتقادی را موجب شده و روز به روز آن را گسترده‎تر می‎سازد.
از این رو همواره جایگاه انسان در نظام فلسفه مطلق یا فلسفه وجودی با وضعیت انسانی برآمده از علوم انسانی فاصله دارد. نمی‎توان گفت که علوم انسانی مطلوب و علوم انسانی موجود رایج دارای موضوعات کاملا متباین‎اند و یا اینکه موضوعاتی وجود دارند که مخصوص به علوم اسلامی‎اند و در برابر آنها موضوعاتی که منسوب به علوم غیراسلامی‎اند. اما می‎توان گفت شئونات انسان از منظر علوم انسانی مطلوب چه این شئون سلبی یا ایجابی باشد، متعین و مخصوص‎اند و در مقابل آن، علوم انسانی رایج کما بیش مایتعلق این شئون متعالیه شناخته نمی‎شود. هرچه این شئون متعینه و مخصوصه مظاهر اسماءاللهی در مفهوم کلی انسان کامل مورد تحقیق و تفحص گردد، مباحث عام علوم انسانی به فضای مطلوب نزدیکتر می‎شود.
اختلاف دو دسته علوم انسانی مطمئنه و غیرمطمئنه یادشده در حد اختلاف در موضوع و محمول و غایت و روش نیست؛ یعنی اختلاف بین این دو دسته از علوم انسانی موجود و علوم انسانی مطلوب در محدوده اختلاف موضوع و غایت و روش نیست و چه ‎بسا که اختلاف آنها اختلاف مراتبی، یعنی اختلاف علوم ظاهریه و اختلاف علوم جوهریه باشد، بدین معنی یک علم برای دیگری حکم نهان و باطن را دارد.
بازگشت به انسان
این مقاله را با این پرسش آغاز می‎کنیم که: تقلیل یا بازگشت به علوم انسانی تا چه حد مشروط به بازگشت به انسان است؟ و آیا بازگشت غایی در علوم انسانی، غایت بازگشت انسانی است؟ بدیهی است که سرنوشت انسان در علوم انسانی دخیل است و عکس قضیه نیز تا حدودی صادق است و علوم انسانی نیز در سرنوشت انسانی دخالت دارد و با توسعه این علوم، وجود انسانی مراتبی از هستی خویش را بازخواهد یافت.
به ‎نحو متقابل حصول شعور و آگاهی مطمئنه در اعتلای این علوم تأثیر خواهد گذارد و به‎ نحو متقابل تخفیض و تنزیل در مرتبه فردی و اجتماعی انسانی منجر به پیدایش علومی خواهد شد که به‎رغم عنوان انسانی، با جنس حیوانی و فصل غیرانسانی شناخته می‎شود.
از شرایط علوم انسانی مطمئنه و مطلوب این است که در تحقق انسانیت بشر ممانعت به‎وجود نیاورد. پس مبانی این علوم نمی‎تواند چنان تعریف و تعیین شود که اصل انسانیت را برهم ریزد، آشفته سازد و یا نابود کند. در این علوم متعالی انسانیت بشر (homo) به بشریت انسان (humanus) تقلیل نمی‎یابد. اگر چنین مخاطره‎ای رقم بخورد، بدین معناست که علوم انسانی دیگر متعالی نیست و مرزهای آن با علوم غیرانسانی آشفته و برهم و فروریخته است.
چگونه می‎توان تصوری از علوم انسانی مطلوب یا اسلامی داشت بی آنکه ملاحظه ما از انسان همچون موجودی باشد که ذوعالمین، عالم دنیی و عالم عقبی است. عالم انسان مخصوص و محدود به عالم طبیعی در متافیزیک ارسطو نیست. این انسان طراز اسلامی، مظهر جامع جمیع اسما و صفات الهی در شئون و اطوار گوناگون است که از جمله این اسماء ربوبی، «هو الاول» و «هو الآخر» است. این انسان مربوب رب الدنیا و رب الآخره است و حقیقت دنیا چیزی جز طریقیت به آخرت نیست. بر چنین بنیادی است که تعریف نوینی از انسان که جامع و اشمل است، در قلمروها و حوزه‎های گوناگون علوم انسانی شکل می‎گیرد که در تاریخ و توصیف این علوم بی‎سابقه است.
بدون اینکه از عظمت تاریخی تمدن اسلامی در همه حوزه‎های گوناگون از علوم و فنون و فرهنگ و اداره‎ جامعه چشم بپوشیم، اقرار می‎کنیم که گمشده ما در اسلام محدود به بازسازی آثار از دست رفته در خرابه‎های این تمدن نیست، بلکه غرض بازگشت به امکان بهره‎مندی‎های دو عالم و سعادت واسعهٔ انسانی می‎باشد که در شریعت اسلام مفطور و مندرج است؛ به‎ شعور و روحی که تواناتر از گذشته تاریخی بر جهان بسط‎یافتنی است.
مارکس در پایان قرن نوزدهم از فقر فلسفه در غرب گفته بود و هم‎اکنون ما مواجه با فقر انسان شایسته در طراز اسلام می‎باشیم. تلألؤ خورشید عظمت و شرافت اسلامی در پشت ابرهای تیره و انبوه غبارهایی از شیوه زندگی مدرن و جغرافیای سیاسی ناعادلانه شرقی ـ غربی فرومانده است و میراث تمدنی ما که حامل نشانه‎هایی از این منشأ بود، هم اینک فروریخته و درمانده به‎ نظر می‎رسد. راه بازگشت به این مبنا، تنها رجوع به شیوه دوباره ساختن کهنه‎های تاریخی نیست؛ زیرا مقارنت حکم تاریخی با این میراث انباشته از اشیای کهن ما را به نیستگاه متافیزیک مرسوم غربی می‎راند، بلکه راه حقیقی همان ساختن اراده معطوف به منشأ تعالی اولی است.
از منظر علوم انسانی اسلامی، مفهوم غرب و دانش برآمده از غرب جغرافیایی خود به خود منفی و مطرود نیست. معذلک از این منظر تعیّن جغرافیایی علوم تقدیری است که به‎هیچ وجه نمی‎تواند قابلیت داشته باشد تا تقسیم علوم به متعالی و غیرمتعالی را بر مبنای موقعیت‎های جهان جغرافیایی تجویز و توجیه کند و یا توضیح دهد. اینکه بخشی از علوم طبیعی و یا ریاضی در کجای جغرافیای جهان تکوین ‎یافته است، نمی‎تواند تعالی و یا عدم‎تعالی آن را بیان کند. مراتب تقرب وجودی علوم بر اساس دوری از غربت و فراموشی وجود سنجیده می‎شود و نه دوری و نزدیکی زمینی و جغرافیایی؛ در همه سرزمین‎هایی که در آنها دانش‎های متشابه انسانی ظهور یافته است. به‎رغم زمینی‎بودن و خاکی بودن و اینجایی و آنجایی بودن این دانش‎ها از تشاون و از مرتبت همتراز و یا حتی یکسانی برخوردار بوده است.
حقایق و احکام جغرافیایی شواهد و آیات هستی‎شناختی‎اند که انکار آنها و یا انتزاعی کردن بی‎وجه و علت آنها منجر به نقص مبانی هستی‎شناسی خواهد شد؛ اما این حقایق و احکام برخلاف نظر طرفداران محیط زیست و مکتب اکولوژی، تنها حقایق و احکام پوزیتیویستی حاکم و مسلط بر قلمرو علوم زیستی و انسانی نیستند و باید بین آنها و دیگر حقایق و احکام غیر پوزیتیویستی از علوم انسانی تاریخی مناسبت، ملازمت و ملاصقت به وجود آورد.
علی‎الظاهر به‎ نظر می‎آید طرح کلی علوم انسانی اسلامی نسبت به مفهوم تمدن من ای هو کان بی‎تفاوت یا لابشرط است. این چنین نیست که تحقیق و پرسش از علوم انسانی اسلامی ضرورتا با تعریف و نوع خاصی از تمدن قرینه باشد. آنها که فلسفه بنیادی دین را با تمدن خاصی یکی می‎پندارند، پیشاپیش این پیش فرض دنیامدارانه و سکولاریستیک غربی را که دین همچون تمدن تاریخی است را پذیرفته‎اند. از دیدگاه فیلسوف مؤمن و موحد، دین متعالی از تاریخی بودن است و منشأ آن در اصل چیزی جز اراده تکوینی و تشریعی حق تعالی نیست. بنا بر این با توسیع در مفهوم علوم انسانی شرقی و غربی و تعالی آن می‎توانیم حدس بزنیم که اروپا حقیقتا نه اروپای جغرافیایی است که همه کشورهای داخل در نقشه اروپا را در بر می‎گیرد.







ثبت نام و کسب امتیاز
__________________



taha آفلاین است   پاسخ به نقل قول چوق/پاداش
پاسخ

به اشتراک بگذارید

برچسب ها
متعالی, وجود, امکان, انسانی, اول, اسلامی, بخش, علوم


كاربران در حال ديدن تاپیک: 1 (0 عضو و 1 مهمان)
 
ابزارهای موضوع جستجو این تاپیک
جستجو این تاپیک:

جستجوی پیشرفته
حالت نمایش

مجوزهای ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدید ارسال کنید
شما نمیتوانید به پست ها پاسخ دهید
شما نمیتوانید فایل پیوست ضمیمه کنید
شما نمیتوانید ارسال های خود را ویرایش کنید

BB code : فعال
شکلکها : فعال
[IMG] : فعال
HTML : غیر فعال
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال

خط مشی بانک مرکزی
جهت ارسال تاپیک جدید: 100 چوق
جهت ارسال پست: 50 چوق
به ازای هر کارکتر در پست : 1 چوق


زمان محلی شما با تنظیم GMT +3.5 هم اکنون 02:38 PM میباشد.

Powered by vBulletin .
Copyright © 2018 vBulletin Solutions, Inc. All rights reserved.